دوره‌ها / آموزش پایتون (Python) / شرط‌ها (Python If...Else)

شرط‌ها (Python If...Else)

15 دقیقه Article

دستورات شرطی: تصمیم‌گیری در کد (If...Else) ⚖️🚦

یکی از مهم‌ترین بخش‌های هر زبان برنامه‌نویسی، توانایی تصمیم‌گیری بر اساس شرایط مختلف است. در پایتون، ما از دستورات if، elif و else برای کنترل جریان برنامه استفاده می‌کنیم.

۱. دستور If (اگر)

پایتون از شرایط منطقی ریاضی پشتیبانی می‌کند:

  • مساوی: a == b
  • نامساوی: a != b
  • کوچکتر/بزرگتر: a < b و a > b

یک مثال ساده:

a = 33
b = 200
if b > a:
    print("b is greater than a")
اهمیت تورفتگی (Indentation): همانطور که در درس‌های قبلی یاد گرفتیم، پایتون هیچ بلوک کدی را با آکولاد مشخص نمی‌کند. تورفتگی در دستورات شرطی اجباری است. اگر تورفتگی رعایت نشود، کد اجرا نخواهد شد.

۲. دستور Elif و Else

کلمه کلیدی elif روش پایتون برای گفتن این است که "اگر شرایط قبلی درست نبود، پس این شرط را امتحان کن". دستور else هم زمانی اجرا می‌شود که هیچ‌کدام از شرایط قبلی درست نباشند.

if b > a:
    print("b > a")
elif a == b:
    print("a == b")
else:
    print("a > b")

۳. شرط‌های کوتاه (Short Hand) ⚡

اگر فقط یک دستور برای اجرا دارید، می‌توانید آن را در همان خطِ شروع شرط بنویسید. همچنین می‌توانید از عبارات شرطی (Ternary Operators) برای نوشتن if...else در یک خط استفاده کنید:

if a > b: print("a > b")
print("A") if a > b else print("B")

۴. عملگرهای منطقی (Logic) 🧩

می‌توانید چندین شرط را با هم ترکیب کنید:

  • AND: زمانی True است که هر دو شرط درست باشند.
  • OR: زمانی True است که حداقل یکی از شرط‌ها درست باشد.
  • NOT: نتیجه منطقی را برعکس می‌کند.
if a > b and c > a:
    print("Both conditions are True")
شرط‌های تو در تو (Nested If): شما می‌توانید یک دستور if را داخل یک دستور if دیگر قرار دهید. این کار برای بررسی لایه‌های مختلف یک منطق پیچیده عالی است، اما مواظب باشید کدتان بیش از حد شلوغ نشود!

تمرین‌های عملی

برای تثبیت یادگیری این درس تمرین‌های زیر را حل کنید

تشخیص عدد بزرگتر Easy
سوال تمرین

دو متغیر a = 50 و b = 10 دارید. یک دستور شرطی بنویسید که اگر a از b بزرگتر بود، عبارت 'Hello World' را چاپ کند.

پاسخ تمرین
PYTHON
a = 50
b = 10
if a > b:
    print('Hello World')

آماده رفتن به درس بعدی هستید؟

این درس را به پایان رساندید و می‌توانید به درس بعدی بروید.