دوره‌ها / آموزش پایتون (Python) / مدیریت فایل (Python File Handling)

مدیریت فایل (Python File Handling)

15 دقیقه Article

مدیریت فایل: ورود به دنیای ذخیره‌سازی داده (File Handling) 📂📑

توانایی کار با فایل‌ها یکی از ارکان اصلی هر زبان برنامه‌نویسی است. بدون مدیریت فایل، تمام داده‌های برنامه شما با بستن برنامه از بین می‌روند. پایتون توابع بسیار ساده و قدرتمندی برای باز کردن، خواندن، نوشتن و حذف فایل‌ها دارد.

۱. تابع جادویی open()

کلید اصلی کار با فایل در پایتون، تابع open() است. این تابع دو پارامتر می‌گیرد: نام فایل و حالت (Mode).

f = open("demofile.txt")
# یا به صورت کامل‌تر:
f = open("demofile.txt", "rt")

۲. حالت‌های باز کردن فایل (File Modes) 🚦

چهار روش (حالت) مختلف برای باز کردن یک فایل وجود دارد که باید به دقت انتخاب شوند:

<th style="border: 1px solid rgba(255,255,255,0.1); padding: 12px; text-align: right;">حالت</th> <th style="border: 1px solid rgba(255,255,255,0.1); padding: 12px; text-align: right;">توضیح</th>
"r" (Read)خواندن: حالت پیش‌فرض. فایل را برای خواندن باز می‌کند. اگر فایل نباشد، خطا می‌دهد.
"a" (Append)افزودن: برای نوشتن در انتهای فایل. اگر فایل نباشد، آن را می‌سازد.
"w" (Write)نوشتن: برای نوشتن جدید. اگر فایل باشد، محتوای قبلی را پاک می‌کند!
"x" (Create)ایجاد: یک فایل جدید می‌سازد. اگر فایل از قبل وجود داشته باشد، خطا می‌دهد.

۳. نوع داده فایل (Text vs Binary)

علاوه بر حالت‌های بالا، باید مشخص کنید فایل به صورت متنی (Text) است یا باینری (تصویر، ویدیو و ...):

  • "t": متنی (Text) - حالت پیش‌فرض.
  • "b": باینری (Binary) - برای عکس‌ها یا فایل‌های اجرایی.
خطر بازنویسی: در استفاده از حالت "w" بسیار محتاط باشید. پایتون بدون هیچ هشداری تمام محتویات قبلی فایل شما را پاک کرده و متن جدید را جایگزین می‌کند.
مسیر فایل (File Path): اگر فقط نام فایل را بنویسید، پایتون در پوشه فعلی پروژه به دنبال آن می‌گردد. برای فایل‌های دیگر باید مسیر کامل (Absolute Path) مثل C:/users/data.txt را بدهید.
بهینه‌سازی: پایتون در مدیریت فایل بسیار سریع است، اما همیشه سعی کنید فقط بخش‌های مورد نیاز فایل را باز بمانید تا منابع سیستم (RAM) بیهوده اشغال نشوند.

تمرین‌های عملی

برای تثبیت یادگیری این درس تمرین‌های زیر را حل کنید

باز کردن فایل متنی Easy
سوال تمرین

دستوری بنویسید که فایلی به نام myfile.txt را برای خواندن و به صورت متنی باز کند. (حالت‌ها را صریحاً بنویسید).

پاسخ تمرین
PYTHON
f = open('myfile.txt', 'rt')

آماده رفتن به درس بعدی هستید؟

این درس را به پایان رساندید و می‌توانید به درس بعدی بروید.